A noite do 30 ao 31 de xullo de 1749 pódese considerar a noite máis escura da historia do España. E, con todo, non adoitaba estudarse nas clases universitarias nin aparece nos libros do estudo oficiais. Aquela noite, entre dez e doce mil persoas xitanas foron capturadas e escravizadas de por vida. O documental “La Gran Redada. Historia de un genocidio”, de Pilar Távora, que se pode ver en RTVE Play, achega un pouco de luz á historia do pobo xitano no Estado Español.

O documental conta como o Marqués da Ensenada, co apoio do rei Fernando VI e da Igrexa, contando mesmo coa bendición do papa Bieito XIV, ideou un plan de expulsión que acabou por se converter nun plan de exterminio biolóxico: nunha operación secreta, apreixaron miles de familias xitanas e embargaron todos os seus bens. Tamén separaron os homes das mulleres para que non se reproduciraren.

Aos homes leváronos ás galeras ou ás minas de mercurio de Almadén, converténdose en man de obra escrava para continuar o proxecto expansionista e colonizador do España. As mulleres foron encerradas, moitas delas na Alcazaba de Málaga, que se converteu nun campo de concentración. As mulleres xitanas loitaron co que tiñan, o seu corpo e as súas roupas: utilizaban a súa nudez para avergoñar os cregos, saboteaban pozos con pezas de roupa, escapábanse como podían. Rosa Cortés protagonizou un dos intentos de fuga máis sonados, abrindo un furaco na parede cun cravo e auga e sacando máis de cincuenta mulleres.

O xenocidio non triunfou, pero miles de persoas morreron e as súas vidas foron destruídas. O impacto da Gran Redada no pobo xitano foi enorme, e perdura ata hoxe, configurando as relacións coa autoridade e coa vida pública durante séculos. Pero non puideron acabar coas persoas xitanas nin coa súa identidade. O pobo xitano deu un exemplo de resistencia que perdura ata hoxe.

Ligazón ao documental: https://www.rtve.es/play/videos/la-gran-redada-historia-de-un-genocidio/