Desde 1944, as institucións nacidas dos acordos de Bretton Woods, o Fondo Monetario Internacional (FMI) e o Banco Mundial, reúnense cada primavera en Washington. Nestas reunións tómanse decisións sobre a economía a nivel global, decisións tomadas polo Norte Global que marcan a axenda política e económica do Sur Global.

A estrutura de poder destes organismos responde aínda á correlación de forzas de 1944. O sistema de votos ponderados, onde o peso de cada país depende da súa contribución financeira, outorga ás grandes potencias, especialmente aos Estados Unidos, un control efectivo sobre as decisións. Esta configuración reflicte unha orde mundial de base colonial que marxinou historicamente os países do sur global nos asuntos que afectan ao seu propio desenvolvemento.

O principal mecanismo de influencia do FMI e o Banco Mundial reside na xestión da débeda. Os préstamos que conceden a países do sur son moitas veces ilexítimos (débedas inxustas), ilegais (van en contra do dereito internacional) ou odiosos (van en contra dos intereses da poboación). Estes préstamos veñen acompañados de programas de axuste que impoñen receitas económicas homoxéneas: privatizacións, liberalización comercial e austeridade fiscal. Ademais, os pagos da débeda son incompatibles co financiamento dunha transición enerxética xusta e da resiliencia climática de países do Sur Global.

As consecuencias sociais destas políticas están documentadas. En países como Arxentina ou Nixeria, as medidas de axuste estrutural provocaron un aumento da pobreza e a precarización, mentres garantían o pago da débeda aos acredores internacionais. Os pagos da débeda en países como Zambia representan o 43.5% do seu capital total. En 2023, o Sur Global pagou máis de 12 veces o que gastou en pagos de débeda que en adaptación climática.

Propuxéronse mecanismos como os trocos de débeda, mediante os cales un goberno cancela ou reestrutura parte da súa débeda a cambio dun obxectivo, por exemplo investir na loita contra a crise climática. Con todo, estes trocos lexitiman a débeda obtida de forma ilexítima e poden ser exemplos de lavado verde colonialista. As auditorías cidadás da débeda son, con todo, ferramentas que permiten analizar as condicións nas que se adquiriu esa débeda e os impactos nos pobos, como ocorreu co exemplo de Ecuador. Estas auditorías, que xa se están levando a cabo noutros países como Brasil e Senegal, permiten repudiar a débeda ilexítima e desafiar o sistema internacional da débeda.

As reunións de primavera deste ano terán lugar entre o 13 e o 18 de abril, en Washington, D.C, onde se espera unha gran mobilización de rexeitamento a estas institucións promovida por movementos sociais como Débeda polo Clima, que demanda a anulación total e incondicional da débeda do sur global.

Fontes

• FMI. (2026). Spring Meetings 2026. Consultado en https://www.imfconnect.org/content/imf/en/meetings/SM26.html

• Oxfam Intermón. (2025). A débeda que asfixia: o impacto das políticas do FMI no sur global. Consultado en https://www.oxfam.org/es/informes

• Development Finance International (2023, 29 de novembre). 29 November – New Debt Service Watch briefing: The debt crisis is putting climate adaptation spending out of reach. Consultado en https://www.development-finance.org/en/news/832-debt-service-watch

• Deuda por el Clima: https://www.debtforclimate.org/es